Spośród licznych maszyn, które prezentowali partnerzy Agrex-Eco podczas tegorocznych targów IFAT, na szczególną uwagę zasługują rozwiązania proponowane przez firmy Eggersmann i Matthiessen. Jeden produkt stanowi odważny krok w przyszłość, drugi jest rozwojem sprawdzonej koncepcji, ale mającej wymierny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie wielu instalacji komunalnych.
Z roku na rok narasta problem dostępności pracowników, a jeśli wymagane są wyższe kompetencje, jednocześnie przy mało komfortowych warunkach (odory, hałas czy zapylenie), trudności ze znalezieniem odpowiednich osób są jeszcze większe. Firma Eggersmann doskonale zdaje sobie z tego sprawę, dlatego już cztery lata temu, podczas targów IFAT 2022, zaprezentowała prototyp zautomatyzowanej przerzucarki kompostu BACKHUS A 55. Odważny projekt nie został porzucony, a wręcz przeciwnie – rozwinięto go do wersji produkcyjnej, którą już można zamawiać. Unikatowa maszyna nosi obecnie oznaczenie BACKHUS α 55, jest w pełni autonomiczna i całkowicie elektryczna. Łatwo ją rozpoznać, ponieważ nie ma kabiny, ale pozostawiono charakterystyczne dla marki obustronne pokrywy, które po otwarciu pełnią rolę platform serwisowych. Nowy model samodzielnie rozpoznaje początek pryzmy, uruchamia przerzucanie, prowadzi się wzdłuż materiału, a po zakończeniu pracy przejeżdża do kolejnej pryzmy. Ponadto jest też w stanie rozpoznawać pryzmy usypane krzywo i korygować ich ułożenie, zapewniając lepsze wykorzystanie dostępnej powierzchni. Jak podkreśla Christian Naujoks Brouer, manager marki BACKHUS, celem nie było jedynie stworzenie jednostki mobilnej, która samodzielnie przejeżdża nad pryzmą, lecz automatyzacja całego procesu. To szczególnie istotne, gdy operator musi pracować w trudnych warunkach, np. przy kompostowaniu bioodpadów, suszeniu odpadów komunalnych, przetwarzaniu osadów ściekowych czy rekultywacji zanieczyszczonych gruntów.
Przy opracowywaniu nowej przerzucarki priorytetem nie była wydajność godzinowa, ale produktywność w ciągu całego dnia. Dlatego zastosowano wysokonapięcowy układ napędowy, który pozwala do minimum skrócić czas ładowania i tym samym zwiększyć dostępność maszyny. W modelu BACKHUS α 55 akumulatory są dobierane indywidualnie, tak aby zapas energii jak najlepiej odpowiadał specyfice danego zakładu. Chodzi tutaj o uwzględnienie np. liczby i długości pryzm, dostępnej infrastruktury ładowania czy zakładanej intensywności pracy. Z drugiej strony można w ten sposób zoptymalizować koszt zakupu przerzucarki, nie ponosząc zbędnych nakładów na największy zestaw akumulatorów, którego potencjał i tak nie będzie wykorzystany.
Napęd elektryczny ma znaczenie środowiskowe, ale pozwala też na zastosowanie maszyny w obiektach zamkniętych. Istotny jest również wymiar ekonomiczny – jeśli instalacja dysponuje odnawialnymi źródłami energii, eksploatacja takiej przerzucarki jest znacznie tańsza niż porównywalnej jednostki spalinowej. Dużo mniejsze nakłady pochłaniają też same przeglądy okresowe.
Inną ważną zaletą jest fakt, że BACKHUS α 55 wykorzystuje najnowsze standardy inteligentnego gromadzenia danych. Czujniki maszyny służą nie tylko do automatyzacji pracy, ale również rejestrują parametry pryzmy w czasie rzeczywistym. Dzięki temu można np. dokładnie obliczyć objętość pryzmy i uzyskać szczegółowe informacje o tym, ile materiału znajduje się na placu, albo jakiej ilości kompostu można się spodziewać po zakończeniu prowadzonego procesu.
Jeśli chodzi o podstawowe parametry techniczne, nowa maszyna plasuje się wśród dużych przerzucarek do zastosowań profesjonalnych. Ma masę roboczą ok. 22 t i obsługuje pryzmy o wysokości do 2,4 m i szerokości do 5,5 m (5,8 m z poszerzonymi lemieszami). Zależnie od rodzaju materiału zapewnia wydajność na poziomie 4500 m3/h.
Ta druga nowość to rozrywarka worków BagRex, uzupełniająca gamę maszyn tego typu oferowanych przez firmę Matthiessen. Podobnie jak w przypadku pozostałych modeli, jej zadaniem jest kontrolowane otwieranie worków z odpadami zmieszanymi lub surowcowymi bez nadmiernego rozdrabniania zawartości. Dzięki temu możliwe jest zachowanie większej wartości odzyskiwanych frakcji oraz ograniczenie strat materiałowych, które mogą powstawać przy zbyt agresywnym rozrywaniu.
Konstrukcja BagRex została podporządkowana trzem założeniom: wydajności, elastyczności i mobilności. Kompaktowa budowa pozwala łatwiej włączać maszynę w istniejące instalacje sortownicze lub wykorzystywać ją w układach, w których ważna jest możliwość zmiany konfiguracji linii. Istotną cechą nowej maszyny jest stabilizacja przepływu materiału. BagRex ma nie tylko otwierać worki, ale również wspierać równomierne opróżnianie i dozowanie odpadów do kolejnych etapów procesu. W praktyce przekłada się to na bardziej przewidywalną pracę separatorów, kabin sortowniczych i urządzeń automatycznego rozpoznawania materiałów.
W rozwiązaniu pokazanym na targach IFAT zastosowano zintegrowany system ruchomej podłogi Cargo Floor B.V., odpowiadający za kontrolowane i ciągłe podawanie worków do komory roboczej. Wykorzystanie technologii CF3LP Speedster ma ograniczać ryzyko zatorów, nierównomiernego zasypu oraz przerw w pracy linii. Jest to szczególnie ważne przy obsłudze większych worków o bardziej nieregularnym kształcie, które często powodują problemy już na wejściu instalacji. Stabilne zasilanie rozrywarki poprawia warunki pracy samego urządzenia, ale też kolejnych maszyn instalacji.
Gama rozrywarek BagRex obejmuje trzy modele o szerokości roboczej 1,4, 1,7 oraz 2,3 m i zasypie o pojemności odpowiednio 10, 14 i 19 m3. Im większa maszyna, tym potrzebna jest wyższa moc przyłączeniowa, tj. 25, 34 lub 38 kW, ale jednocześnie można uzyskać większą wydajność. W przypadku odpadów komunalnych o gęstości 200 kg/m3 wynosi ona odpowiednio 24, 30 i 40 t/h. Dzięki temu urządzenie można dobrać zarówno do mniejszych linii sortowniczych, jak i instalacji wymagających wysokiej, stabilnej przepustowości na etapie wstępnego przygotowania strumienia odpadów.
Karol Wójtowicz
